Дрон - это серьезная угроза жизни!
Полеты беспилотников над населенными пунктами запрещены, поэтому, заметив или услышав их в любое время суток (звук похож на жужжание модели самолёта), необходимо следовать правилам безопасности.

Что делать, если ты увидел (услышал) беспилотник?
Необходимо сразу покинуть открытое место и сообщить о приближении БПЛА В службу 112, назвать свое местонахождение, описать дрон и указать направление его полета.

Правила Вашей безопасности:
1. Не паникуй и не наводи панику на других!
2. Прячься под густыми деревьями, они являются лучшим прикрытием от беспилотников.
3. Высаживайся из транспортных средств и держись от них подальше, лучше разбежаться в разные стороны.
4. Избегай скопления людей на открытых площадках.
5. Беги в безопасное место «в змеевидном порядке». Не стоит бежать по одной траектории!
6. Лучшее место для безопасности - это подвалы и укрытие!
7. Если находишься в доме перейди в подвальное помещение.
8. Возьми с собой ранее собранный тревожный чемоданчик: необходимые документы, деньги и банковские карты, лекарства, зарядка для телефона, смена белья и пара бутылок воды 0,5 л.
9. Откажись от использования сотового телефона.
10. Укрытием может стать спасательное термоодеяло из фольги, которое дает отражение для беспилотника и оставляет человека незамеченным.
11. Не публикуй в социальных сетях, мессенджерах и чатах фотографии или видеозаписи работы систем ПВО, которые содержат информацию о местности.
12. Если дрон летит непосредственно на тебя, найди укрытие за второй стеной (например, в ванной). Убегай из машины: на улице ищи укрытие или просто ложись на землю.

ВАЖНО ПОМНИТЬ, ЧТО ЗДОРОВЬЕ И ЖИЗНЬ ВАЖНЕЕ!

Дрон - тормыш өчен куркыныч!

Торак пунктлар өстенная пилотсыз очкычлар очу тыела, шуна курә аларны тәүлекнең теләсә кайсы вакытында күреп яки ишетеп (тавыш самолет моделе бызылдавына охшаш), куркынычсызлык кагыйдаларин утарга кирак

Әгәр син пилотсыз очкыч күргәнсен (ишеткәнсең) икән, нишләргә?

Ачык урынны шундук ташлап, 112 хезмәтена БПЛА турында хәбәр итәргә, үз урыныңны әйтерга, дронны тасвирларга һам аның очыш юнәлешен күрсәтергә кирәк
 

Сезнен куркынычсызлык кагыйдәләре:
1. Паникага бирелмә, башкаларны паникага салма!
2. Куе агачлар астында качарга, чөнки алар пилотсыз очкычлардан ин яхшы ышык урын булып тора.
3. Транспорт чараларыннан төшеп, алардан ераграк тор.
4. Кешеләр күп жыелган ачык мәйданчыклардан читләш.
5. Куркынычсыз урынга "елан сыман" йөгер. Бер траектория буенча йөгерергә кирәкми!
6. Куркынычсызлык өчен иң яхшы урыннар - подваллар һәм ышыклану урыннары!
7. Әгәр өйдә булсаң, подвалга чык.
8. Үзең белән элек жыелган тревога чемоданын ал: кирәкле документлар, акча һәм банк карталары, дарулар, телефон ечен зарядка, алмашка кием һәм бер-ике 0,5 л шешә су.
9. Кәрәзле телефоннан файдаланудан баш тарт.
10. Яшеренү урыны фольгадан коткаручы термоодеяло була ала, ул пилотсыз очкыч өчен чагылыш бирә һәм кешене сиздермичә калдыра
11. Социаль челтәрләрдә, мессенджерларда һәм чатларда урын турында мәгълүмат булган һава һөҗүменә каршы оборона системалары эшенең фотосурәтләрен яки видеоязмаларын бастырма.
12. Әгәр дрон турыдан-туры сиңа таба оча икән, стена артында (мәсәлән, ванна бүлмәсендә) ышык урын тап. Машинадан йөгер: урамда ышык эзлә яки җиргә ят.

ШУНЫ ИСТӘ ТОТУ КИРӘК: СӘЛАМӘТЛЕК ҺӘМ ТОРМЫШ МӨҺИМРӘК!

17 апреля 2025 года прошло «Практико-ориентированное занятие (социальная среда)» в рамках курса внеурочной деятельности «Россия – мои горизонты» в 9-ых классах. Ребята узнали много нового о профессии директора по сервису и качеству, оценили его работу по разным параметрам формулы выбора профессии, определив, какие навыки, компетенции и личностные качества нужны этому специалисту. Затем обучающиеся выполнили реальные задания от экспертов: это настоящие профессиональные задачи, с которыми специалисты сталкиваются в реальной жизни.
Благодаря занятию, ребята не только узнали специфику этой специальности и работы в данной сфере, но и «примерили» ее на себя, ответив на множество вопросов. Ответы на эти вопросы помогли ребятам лучше понять себя и свои интересы.

Туган як ул - безнең яшәгән йортыбыз, әти-әниләр, туганнар, без белем алган мәктәп, якын дусларыбыз. Туган як – безнең беренче тапкыр аяк баскан, беренче тапкыр “әти-әни” кебек иң кадерле сүзләрне әйтергә өйрәнгән җиребез – авылыбыз яки шәһәребез.
Бүген, ягъни 18 нче апрель көнне, татар теле һәм әдәбияты атналыгы кысаларында “Шушы яктан, шушы туфрактан без...” дип аталган әдәби-музыкаль кичә булды. Кичәдә 5-6 нчы сыйныф укучылары үзләренең туган авыллары турында мәгълүмәт бирделәр, шигырьләр сөйләделәр, җырлар җырладылар. Алар һәр авылның үзенә генә хас йөзе, тарихи традицияләре бар икәнен күрсәтә алдылар.Безнең Арчабызның төп горурлыгы- шушы җирдә яшәгән хезмәт сөючәнлеге белән рухи һәм матди байлыклар тудырган кешеләре икәненә инандылар.
Үзеннең туган җиреннең тарихын, үткәнен өйрәнми- белми торып, яхшы киләчәк төзеп булмый. Туган якның кабатланмас гүзәл табигате, аның кешеләре- ул безнең язмышыбыз. Һәркайсыгызга, һәркайсыбызга «Шушы яктан, шушы туфрактан без», – дип, горурланып яшәргә язсын!

16 апрельдә "Уку грамоталылыгын формалаштыруда текстларның һәм биремнәрнең роле" дигән темага туган тел һәм әдәбияты укытучыларының район семинары булып узды. Семинар кысаларында 5 нче А сыйныфында "Суы тәмле, җире ямьле" дигән темага интегральләштерелгән туган тел һәм география дәресе күрсәтелде. Әлеге дәрестә Казансу елгасы турында мәгълүмат бирелде, текст өстендә эшләнде, географик карталарда Казансу ярында урнашкан авыл һәм шәһәрләр табылды, елга буенда үз-үзеңне тоту буенча куркынычсызлык кагыйдәләре искә төшерелде.
Шулай ук семинарда яңа инновацион технологияләр кулланып, китап укуга кызыксындыру уяту максатыннан, "Китап галим - телсез мөгаллим" дигән темага мастер класс булып үтте. Семинарда катнашучылар, буктрейлер, ягъни китапнамә төзү серләренә төшенделәр, үзләре дә китапнамә төзү эшендә катнаштылар.
Бөек Ватан сугышы темасына "Сугыш урлаган балачак" исемле әдәби-музыкаль кичә узды. Укучылар сугыш чоры балалары турында шигырьләр сөйләделәр, балачаклары сугыш чорына туры килгән әби-бабаларының истәлекләре белән таныштылар һәм Радик Фаизовның "Ике әни" әсәренннән сәхнәләштерелгән өзек тәкъдим иттеләр.
Семинар бик эшлекле үтте.

В рамках проекта "Киноуроки в школах России" обучающиеся 4 классов посмотрели фильм "Стеша". Дети познакомились с художественным произведением Е.В. Дубровской и Е.А. Бондаренко. Детям очень понравился фильм, а особенно главная героиня. Восьмилетняя героиня фильма «Стеша» учится понимать окружающий мир, наблюдать за происходящим в нем и жить в гармонии с природой. Ее речь, как и принципы жизни, просты и доступны детям: «если травки друг с другом дружат - то и чай из них будет полезным», «попугайчику в клетке нравится, потому что он на свободе не летал»; «до нас было хорошо - пусть и после нас хорошо будет», - такие фразы произносит она по ходу повествования. Стеша экономит воду, потому что понимает: ее запасы ограничены и однажды могут закончиться, запрещает старшим детям разбрасывать мусор. И постепенно меняет окружающих настолько, что, когда возникает необходимость - все они выступают за спасение.
После просмотра и обсуждения фильма «Стеша», обучающиеся сделали вывод, что фильм учит уважительному отношению к животным, бережному отношению к природе. А также раскрыли главные человеческие качества – благородство, доброту, любовь ко всему живому. Только от нас зависит какой будет наша Земля.

Орлята третьих классов освоили трек «Орленок – Хранитель исторической памяти» в рамках программы развития социальной активности обучающихся начальных классов «Орлята России».
Это самый патриотичный трек. Целью данного трека является пробуждение интереса к истории, воспитание чувства любви и уважения к своей семье, Родине, России, осознание значимости сохранения культуры и традиций своего края и народа.
Ребята раскрыли смысл понятия «Хранитель», поговорили о том, что такое история и зачем она так необходима человеку. Сделали вывод, что память о событиях хранится не только в музеях и книгах, но и в семьях, где есть предметы, которые возвращают нас далеко в прошлое. Орлята обсудили, какие ценные вещи, такие как альбомы, фотографии, письма, ордена и медали, боевые награды и другие, хранятся в их семьях.
Школьники пришли к выводу, что нужно ко всему относиться бережно и с уважением. Тогда ребят действительно можно будет назвать "Хранителями".

14 нче апрельдән мәктәптә “Галәм буйлап җиргә яз атлый” дигән туган тел һәм туган тел әдәбияты атналыгы “Апрель килә, туган телне көйли-көйли”... радиотапшыруы белән башланып китте. Укучылар
"Кызыл китап – табигатебез сагында" дигән тема астында проектлар якладылар. Шулай ук 1-5 нче сыйныф укучылары проект эшләре күргәзмәсе һәм Арча районы Кызыл китабына кергән кошлар, хайваннар, үсемлекләр белән таныштылар. Алар ни өчен бу китапның «кызыл» булуын, нинди үсемлек һәм хайван төрләренең бу китапка кертелүен, табигатьтә кошларның, хайваннарның һәм үсемлекләрнең юкка чыгуына нәрсә сәбәпче булуын һәм табигать дөньясын саклау өчен нәрсә эшләргә кирәклеген белделәр.
Презентация ярдәмендә балалар кыргый табигатьнең гаҗәеп дөньясы турында кызыклы фактлар белән бүлештеләр, экологик белемнәрен арттырдылар. Чара ахырында балалар табигатькә карата сакчыл, игътибарлы булырга кирәк дигән нәтиҗә ясадылар.

9 и 11 апреля прошел школьный фестиваль советской песни «Весна Победы!». Он подарил его участникам и зрителям незабываемые моменты творчества. Учащиеся 1–9 классов исполнили песни советских композиторов о мире и дружбе, Отчизне. Фестиваль стал праздником патриотизма и любви, объединил два поколения, две эпохи: советскую и современную.

14 нче апрельдән мәктәптә “Галәм буйлап җиргә яз атлый” дигән туган тел һәм туган тел әдәбияты атналыгы “Апрель килә, туган телне көйли-көйли”... радиотапшыруы белән башланып китте. Укучылар
“Кызыл китап – табигатебез сагында“ дигән тема астында проектлар якладылар. Шулай ук 1-5 нче сыйныф укучылары проект эшләре күргәзмәсе һәм Арча районы Кызыл китабына кергән кошлар, хайваннар, үсемлекләр белән таныштылар. Алар ни өчен бу китапның «кызыл» булуын, нинди үсемлек һәм хайван төрләренең бу китапка кертелүен, табигатьтә кошларның, хайваннарның һәм үсемлекләрнең юкка чыгуына нәрсә сәбәпче булуын һәм табигать дөньясын саклау өчен нәрсә эшләргә кирәклеген белделәр.
Презентация ярдәмендә балалар кыргый табигатьнең гаҗәеп дөньясы турында кызыклы фактлар белән бүлештеләр, экологик белемнәрен арттырдылар. Чара ахырында балалар табигатькә карата сакчыл, игътибарлы булырга кирәк дигән нәтиҗә ясадылар.

9 и 11 апреля прошел школьный фестиваль советской песни «Весна Победы!» Он подарил его участникам и зрителям незабываемые моменты творчества. Учащиеся 1–9 классов исполнили песни советских композиторов о мире и дружбе, Отчизне. Фестиваль стал праздником патриотизма и любви, объединил два поколения, две эпохи: советскую и современную.