Туберкулез беләнавыручыларныңяртысы – тәмәкетартучылар

24 март – Туберкулезгакаршыкөрәшкөне. 1882 елныңшушыкөнендәБерлиндатабиб Роберт Кох туберкулез авыруынтудыручы микроб хакындаачышясавынигъланиткән. Хәзергезаманда да буйогышлыавырукешелекөчензурзыянкитерә.Үлемгәкитерүчейогышлыавыруларарасында, ВИЧ һәмСПИДтан кала, туберкулез – икенчеурынныалып тора.

Туберкулёз турындабезгә Татарстан Республикасы Гигиена һәм эпидемиология үзәгенеңэпидемиологиккүзәтүнетәэминитүчебүлекмөдире, ТатарстанныңатказангантабибыМинзәлияХәкимҗановасөйләде.

– Минзәлияханым, буйогышлычирничекиярә?

– Инфекциянеңчыганагыбулып туберкулез микобактерияләренбүлепчыгаручы – авырукешеләр яки хайваннар тора. Туберкулез микроблары, авырукешедәнсәламәткешегәкүпочракта тын юлларыаша йога. Кеше йөткергәндә, төчкергәндә, хәттәсөйләшкәндәдә микроб төкерекашаһавагабүленепчыгаһәмшулукһаванысулаучысәламәткешенең тын юлларынаүтепкерә. Кайберочрактамикобактерияләразыкаша да керергәмөмкин. Авырукешенең  какырыгыбеләнбүленепчыккан микроб таякчыклары  кипкәночракта да үзенеңзыянкитерүмөмкинлегенюгалтмый. Таякчыклартузанбеләнһавагакүтәрелеп,  әйбергә, стенага, мебельгәкуналарһәмшушытузанлыһәммикроблыһаванысәламәткешесулаганочракта – аныңавыруихтималы арта. Шуңа күрә, авыруның һәм аның гаиләсенеңшәхси гигиена таләпләренбелүе, аны  саклавы, өен чиста тотуыбикмөһим.  Медицина мәгълүматларынакараганда, туберкулез беләнавыручыкеше  уртача 10-15 кешегәүзенеңчиренйоктырыргамөмкин. Организмның туберкулез таякчыкларынакаршы тора алусәләте,  кешене  авырыпкитүдәнсаклап кала ала, шуңакүрәдәавыру  5-15 процент очрактагына  килепчыга, ә  калган очракларда  стерильбулмаган иммунитет барлыккакилүе  ихтимал.

– Ә тагынниндикуркынычфакторлар бар?

– Чиргәкаршыторучанлыкгомербуенаүзгәреп тора. Яшәү, эшурынының санитария таләпләренә туры килмәве, начарһәмтәртипсезтуклану, эчкечелек, тәмәкетарту, наркомания, ВИЧ инфекциясеһәм башка төрле (ашказаныһәмуникеиллеэчәкҗәрәхәте, шикәравыруы, үпкәләрнең хроник авыруы, иммунитет-организмныңкаршыторучанлыгыҗитмәү) чирләр – туберкулез авыруыкилепчыгугауңайшартлартудыручысәбәпбулыпсаналалар.

– Туберкулез үзенничексиздерә?

– Туберкулез авыруытөрлечәбашланыргамөмкин. Кайберочрактаулсиздермигенәакрынлапбашлана: салкынтию, үпкәялкынсынуыкебек, кайберочрактасимптомнарсыз да үтә. Шуңа да чирнебулдырмаучараларыкуллану  һәмвакытындатабибкакүренүаеручамөһим. Инфекция барлыкәгъзаларгаһәмтулаеморганизмныңүзенәзурзыян сала. Кызганычка, тиешледәвалануузмаганда, туберкулез беләнавыручыларныңөчтәникеөлешенеңгомеретизарадааянычлытәмамлана.

–Бучиркемнәрөченаеручакуркыныч?

– Туберкулез беркемнедәәйләнепүтмәскә мөмкин. Ешкына туберкулез беләняшьләрдә  авырый. Балаларныңиммунсистемасыҗитәрлекдәрәҗәдә  ныкбулмаусәбәпле, алардаәлегечиртагын да авырдан уза. Аеручаикеяшькәкадәргебалаларинфекциянеавыркичерәләр, аныңбөтенорганизмгатаралуы, милиар туберкулез, туберкулез менингиты һәм сепсис китерепчыгаруы  ихтимал.  ВИЧ беләнавыручыларда, туберкулез барлыккакилүкуркынычы 20-25 тапкыргаартыграк. Тәмәкетарту да зыянлы. Фәнниисбатлауларгакараганда, туберкулез беләнавыручыларныңяртысы – тәмәкетартучылар.

– Ә нинди профилактика чараларыкүрергә кирәк?

– Ике төрле алым бар: беренчесе – туберкулезгакаршы прививка. Беренчемәртәбә  БЦЖ-прививкасыбалагатугачук, бала тудыруйортындаясала, соңрак Манту реакциясенеңнәтиҗәсенәкарап, яңаданкабатлана. Икенчесе – сәламәттормышрәвешеалып бару, вакытында  дөрестуклану, тәмәкетартмау, аракы-шәрәбкулланмау. Узгангасырдафтизиатрларҗитәрлектукланганкеше туберкулез беләнавырмаячакдигәннәр. Шуңа да ешашаумөһим. Моннан кала, вакытында флюорография үтәргә кирәк. Флюорография беряктанавыруныбашлангыччорындаукачыкларгамөмкинлекбирсә, икенчеяктананыңярдәмендә башка төрлеавыруларны: үпкәялкынсынуы, үпкәрагы, киста, яманбулмаганшешләрһ.б. кебекавыруларны  даачыкларгабула.

– Флюорографиянекайдаүтәргә?

– Флюорографиянетуберкулезгакаршыкөрәшдиспансерларында, шәһәрһәм район сырхауханәләрендәүтәргәбула. Моның өчен үзеңбелән паспорт һәм медицина полисы булуымөһим.

Поздравляем Медникову Валерию - Лауреата муниципальногго конкурса ранней профориентации  "Радуга профессий"

Победа в городском семейном конкурсе поделок военной техники